Kalori cinslerini tanıyor musunuz?

good-vs-bad-food-unhealthy-junk-iStock_000058524328_Medium

Eminim ki bir çoğunuz (özellikle kadınlar) hayatında en az bir kere kalori sayımı yapmış ya da bir yiyeceğin/içeceğin kalorisini öğrendiğinde duyduğu sayı karşısında sevinmiş ya da üzülmüştür. Henüz yapmamış olanların ise algı yanılgısı yaşamaması ve doğru bilgilendirilmesi oldukça önemli.  Pasta, börek, çörek gibi yiyeceklerin kalorisi büyük bir çoğunluğu üzmekte.  Peki yüksek kalorili her besin sağlıklı mı? Ya da düşük kalorili olan besinler her zaman kurtarıcı olabilir mi?

Düşük kaloriye sahip besinlerin yüksek kaloriye sahip besinlerden daha fazla zararlı olduğuna dair bir çok örnek var. ‘Düşük kalori’ kavramı her ne kadar söylediğinde cazip gelse de o besin hakkında önceliğiniz kalite olmalıdır. Eğer besin kaliteliyse o besinin sahip olduğu kaliteli kalori,  porsiyon kontrolü sağlanarak ve tüketim sıklığına dikkat edilerek korkunç olmaktan çıkabilir.

‘Kaliteli kalori’ ve ‘boş(gereksiz) kalori’ kavramları düşük veya yüksek kalori kavramlarından daha önemlidir. Önceliğiniz eğer kalori miktarının fazlalığı ise sağlık konusunda kendinize pekte iyi davrandığınızı söyleyemeyiz. Her zaman düşük kaloriyle beslenmek sizce iyi bir yol mu? Düşük kalorili besinler akla hemen düşük enerji dengesini yani kilo kaybını desteklediğini getirir. Kilo kaybı konusunda enerji dengesinin yanında düşünülmesi gereken bir diğer konu besinin içerdiği makro ve mikro besin ögelerinin dağılımıdır. Eğer bir besinden maksimum fayda sağlayabiliyorsanız ona kaliteli kalori diyebiliriz. Hedef, insanların en iyi kalori çeşidini seçmek için besin değeri yüksek olan gıdalara yönelmesini sağlamaktır. Boş kalori kavramı ise tüketilen besinin içeriğinin vücudun işleyiş sistemine zarar verme olasılığının yüksek olması anlamına gelir. Mesela içerişinde yüksek miktarda şeker ve kalitesiz karbonhidrat içeren, çok sevilen white chocolate mocha gibi 🙂

Peki kaliteli besin nedir?

Gıdaların ambalajları size içeriğindeki kalori miktarını zaten söylüyor ama en sağlıklı seçimi yapmak biraz daha zor. Yüksek kalorili gıdalar genelde daha sağlıksız ama istisnalar da var. Aynı şekilde düşük kalorili diye satılan ürünler de daha sağlıklı olmayabilir. Düşük kalori; yiyecek ise porsiyon başında 40 ya da daha az kalori, içecek ise her 100 ml başına 20 kalori barındıran besin olarak  tanımlanıyor. Peki çok popüler olan sıfır kalorili içecekler hakkında ne söyleyebiliriz? Popüler markalar çeşitli şekillerde içecekler sunarak sıfır kalorili olduğunu söylediğinde çekici hale geliyor. ‘Eğer sıfır kaloriyse kilo aldırmaz, istediğim kadar içebilirim.’ düşüncesi oluşuyor. Sıfır kalori demek size zarar vermez anlamına gelmiyor. İçilen sıfır kalorili içeceklerin içerisinde bulunan tatlandırıcıları vücudumuz aynı rafine şeker gibi işliyor. Yani vücudunuza almadığınızı sandığınız kaloriler işte o ‘boş kalori’ kavramını oluşturuyor. Tatlandırıcılar vücudunuzda insülin hormonu salınımı uyarıyor. İnsülin ise fazlalıkları yağ olarak depolamayı seven bir hormon olarak karşımıza çıkıyor. Depolamak onun işi! 🙂 Kalori almayayım derken aslında kalorisiz zehirlendiğinizi unutmayın! Bitki çaylarının da sıfır kalori olduğunu düşünürsek kaliteli sınıfına sokabiliyoruz. Çünkü vücudumuzun işleyiş sistemine katkıda bulunuyor. İşte sorulması gereken soru:  Acaba vücudumuza aldığımız kalori çeşidi bizi nasıl etkiliyor?

Bir diğer kavram ise ‘gizli kalori’. Sanılandan çok daha yüksek kalorisi olan yiyecek ve içecekler için gizli kalori terimi kullanılıyor. Örneğin light sütten yapılmış küçük boy sade bir lattenin kalori miktarı 70-80 ile sınırlı kalıyor. Biraz vanilya şurubu eklendiğinde kaloriyi en az iki katına yani 140-160’a kadar çıkarabiliyor. Üstelik hiçbir kaliteli kalori almadan.  Kahvenizi sade isteyip üstüne biraz şurup eklettirdiğiniz zaman gizli kalorilerde bardağınıza ekleniyor ve zamanla vücutta ağırlık artışı görünüyor.

Sonuç olarak tüketilen kalorinin aslında sadece basit bir kavramdan ibaret olmadığını, bu kavramın tüketilen besin kaynaklarına göre çeşitlilik gösterdiğini ve bilinçli bir şekilde vücuda alınması gerektiği konusunda farkındalık oluşturabilmek. Yediğiniz bir dilim kek 200 kalori olabilir. Önemli olan kekin hangi malzemelerde ve hangi şartlarda yapıldığıdır. Besinlerinizin kalori çeşidinin ‘kaliteli’ olduğundan emin olun ve sağlıklı beslenmenin ne olduğunu doğru bir şekilde öğrenip hayat tarzınız haline getirin! 🙂

Minik bir hatırlatma: Çarşamba ve cumartesi günleri yayınladığım yazı, tarif veya öneriler hakkında yayınladığıma dair anında e-posta alabilmek için blogumu takip edebilirsiniz. Eleştiri ve önerilerinizi yukarıdaki ‘iletişim’ butonu aracılığıyla ya da aşağıya yorum bırakarak bana iletebilirsiniz. Sağlıkla kalın! 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s